{"id":1947,"date":"2019-09-09T12:38:55","date_gmt":"2019-09-09T10:38:55","guid":{"rendered":"http:\/\/annapisze.art\/?p=1947"},"modified":"2019-11-09T20:19:20","modified_gmt":"2019-11-09T19:19:20","slug":"szczawnickie-wspominki-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annapisze.art\/?p=1947","title":{"rendered":"Szczawnickie wspominki – 2"},"content":{"rendered":"

J\u00f3zef Stefan Szalay rozpocz\u0105\u0142 rozbudow\u0119 uzdrowiska a jego marzeniem by\u0142o stworzenie kurortu na skal\u0119 europejsk\u0105. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu wzniesiono kaplic\u0119 zak\u0142adow\u0105, pierwsze \u0142azienki, restauracje oraz pensjonaty do dzi\u015b uwa\u017cane za wz\u00f3r polskiego budownictwa uzdrowiskowego. Zadba\u0142 o obudow\u0119 nowych \u017ar\u00f3de\u0142 o nazwie: „Magdalena”, „Waleria”, „Jan”, „Szymon”, „Helena” i „Aniela”, powi\u0119kszy\u0142 Park G\u00f3rny, zbudowa\u0142 zadaszenia nad chodnikami aby kuracjusze mogli spacerowa\u0107 nawet podczas deszczu.
\n„Szalay zabiega\u0142 wsz\u0119dzie o reklam\u0119 uzdrowiska. Zaktywizowa\u0142 miejscowych g\u00f3rali, namalowa\u0142 pierwsze god\u0142a rod\u00f3w szczawnickich. Doceniaj\u0105c rol\u0119 turystyki wyda\u0142 pierwszy przewodnik po Szczawnicy oraz Album Szczawnicki z w\u0142asnymi rysunkami Pienin i zdroju. Organizowa\u0142 pierwsze pokazowe sp\u0142ywy prze\u0142omem Dunajca. Zaprasza\u0142 do Szczawnicy uczonych i lekarzy, chemikom zleca\u0142 analiz\u0119 nowo odkrywanych \u017ar\u00f3de\u0142. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z wielkim polskim balneologiem J\u00f3zefem Dietlem, kt\u00f3ry tak opisa\u0142 \u00f3wczesne zdrojowisko. >>Szczawnica mi\u0119dzy zdrojowiskami Galicji pierwsze zajmuje miejsce. Pierwsze\u0144stwo to zjedna\u0142a sobie niezr\u00f3wnanie pi\u0119knym po\u0142o\u017ceniem, do\u015bwiadczon\u0105 skuteczno\u015bci\u0105 w\u00f3d i niezmordowan\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 w\u0142a\u015bciciela dla jej wzrostu i upi\u0119kszenia. \u015amia\u0142o rzec mo\u017cna, i\u017c ona nale\u017cy do ma\u0142ej liczby zdrojowisk ojczystych, kt\u00f3rych s\u0142awa poza granice kraju jest rozg\u0142o\u015bn\u0105.<<” ( „Szczawnica 2000 – informator turystyczny”, Wydawn. REWASZ, Pruszk\u00f3w 2000)
\nFaktycznie sta\u0142a si\u0119 Szczawnica Per\u0142\u0105 Pienin, uzdrowiskiem, miejscem s\u0142ynnym, do kt\u00f3rego przyje\u017cd\u017cali arty\u015bci, przyje\u017cd\u017ca\u0142a arystokracja. Byli tu m.in. Cyprian Kamil Norwid, J\u00f3zef Ignacy Kraszewski (willa do dzi\u015b nazywa si\u0119 „Pod Kraszewskim”), Adam Asnyk, Micha\u0142 Ba\u0142ucki, Maria Konopnicka, Boles\u0142aw Prus, Lucjan Siemie\u0144ski, Jan Matejko, Wojciech Gerson, Wincenty Pol, Ludwik Zejszner. Henryk Sienkiewicz w 1879 r. podczas podr\u00f3\u017cy ze Lwowa do Szczawnicy pozna\u0142 sw\u0105 pierwsz\u0105 \u017con\u0119 Maryni\u0119 Szetkiewicz\u00f3wn\u0119, odwiedza\u0142 ten kurort kilkakrotnie, jego imi\u0119 nosi szko\u0142a w Szczawnicy, a na ul. Zdrojowej stoi pomnik pisarza. Aha, przebywa\u0142a tutaj tak\u017ce poprzedniczka naszej wsp\u00f3\u0142czesnej Magdy Gessler, o czym pisa\u0142am 16 czerwca 2019 we wpisie pt. „Pani Lucyna \u0106wierczakiewiczowa” \ud83d\ude42
\nW okolicach roku 1860 w ci\u0105gu sezonu Szczawnic\u0119 odwiedza\u0142o oko\u0142o 1200 os\u00f3b. W tym roku J\u00f3zef Szalay wydzier\u017cawi\u0142 zdroje „Szymon”, „Helena” i „Aniela” Sp\u00f3\u0142ce Zdrojowisk Krajowych. Sp\u00f3\u0142ka mia\u0142a utworzy\u0107 Dolny Zak\u0142ad Zdrojowy. Do 1865 r. za\u0142o\u017cono Park Dolny, wybudowano kilka dom\u00f3w dla kuracjuszy. Potem Sp\u00f3\u0142ka wydzier\u017cawi\u0142a Dolny Zak\u0142ad po kolei: Teodorowi Baranowskiemu, Franciszkowi Tomankowi, Tomankowej i synom, wreszcie doktorowi J\u00f3zefowi Ko\u0142\u0105czkowskiemu, kt\u00f3ry zosta\u0142 tw\u00f3rc\u0105 s\u0142ynnego Zak\u0142adu Wodoleczniczego.<\/p>\n

Ci\u0105g dalszy historii mojego ukochanego miasteczka nast\u0105pi. Zdj\u0119\u0107 napstryka\u0142am tyle, \u017ce przez ca\u0142y rok b\u0119d\u0119 mia\u0142a co pokazywa\u0107 \ud83d\ude42 Ja mog\u0119 je ogl\u0105da\u0107 „w k\u00f3\u0142ko na okr\u0105g\u0142o” i nigdy mi si\u0119 nie znudzi, M\u0119\u017cowi zreszt\u0105 tak samo. Si\u0119gamy czasem po albumy ze zdj\u0119ciami z pierwszych wyjazd\u00f3w i por\u00f3wnujemy ze zmianami jakie nast\u0105pi\u0142y przez ten czas.<\/p>\n

Dzisiaj zdj\u0119cia z pl. Dietla. Nie s\u0142uchaj\u0105 mnie i same si\u0119 ustawiaj\u0105 w jakiej kolejno\u015bci chc\u0105, jeszcze nie posiad\u0142am sztuki zarz\u0105dzania nimi, ale co tam \ud83d\ude42 Jeszcze niedawno wcale nie potrafi\u0142am zamie\u015bci\u0107 \u017cadnej fotki, a teraz – prosz\u0119 bardzo \ud83d\ude42<\/p>\n

\"\"\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"\"\"<\/p>\n

\"\" \"\" \"\" \"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/fb:like><\/div>
<\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

J\u00f3zef Stefan Szalay rozpocz\u0105\u0142 rozbudow\u0119 uzdrowiska a jego marzeniem by\u0142o stworzenie kurortu na skal\u0119 europejsk\u0105. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu wzniesiono kaplic\u0119 zak\u0142adow\u0105, pierwsze \u0142azienki, restauracje oraz pensjonaty do dzi\u015b uwa\u017cane za wz\u00f3r polskiego budownictwa uzdrowiskowego. Zadba\u0142 o obudow\u0119 nowych \u017ar\u00f3de\u0142 … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,20],"tags":[],"class_list":["post-1947","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mysle-sobie","category-szczawnica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1947"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1968,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1947\/revisions\/1968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}