{"id":1940,"date":"2019-09-03T12:14:50","date_gmt":"2019-09-03T10:14:50","guid":{"rendered":"http:\/\/annapisze.art\/?p=1940"},"modified":"2019-11-09T20:20:16","modified_gmt":"2019-11-09T19:20:16","slug":"szczawnickie-wspominki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annapisze.art\/?p=1940","title":{"rendered":"Szczawnickie wspominki 1"},"content":{"rendered":"

Wci\u0105\u017c jeszcze nie mog\u0119 my\u015bli oderwa\u0107 od mojego ukochanego miasteczka. Przegl\u0105dam zrobione zdj\u0119cia, kt\u00f3rych mamy mn\u00f3stwo od\u00a0pierwszego pobytu. Wida\u0107 jak ogromnie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 te same uwiecznione miejsca, jak Szczawnica zmieni\u0142a si\u0119 i wypi\u0119knia\u0142a.
\nNazwa miasteczka pochodzi zapewne od kwa\u015bnych \u017ar\u00f3de\u0142 mineralnych nazywanych przez g\u00f3rali szczawami. O pocz\u0105tkach powstania\u00a0miejscowo\u015bci nie mo\u017cna powiedzie\u0107 nic konkretnego poza tym, \u017ce ju\u017c w po\u0142owie XIV wieku istnia\u0142a w Szczawnicy parafia, osada za\u015b
\nnale\u017ca\u0142a do starostwa czorszty\u0144skiego. By\u0142a parafi\u0105 do 1529 r. Wtedy krakowski biskup Piotr Tomicki przy\u0142\u0105czy\u0142 j\u0105 do parafii w\u00a0Kro\u015bcienku. Murowany ko\u015bci\u00f3\u0142ek szczawnicki zosta\u0142 zniszczony (nie doczyta\u0142am dlaczego), lecz w 1550 r. wybudowano ko\u015bci\u00f3\u0142ek\u00a0drewniany, kryty gontem, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 sw\u0105 rol\u0119 d\u0142ugo i doczeka\u0142 si\u0119 zostania ko\u015bci\u00f3\u0142kiem parafialnym w 1870 r. i s\u0142u\u017cy\u0142 mieszka\u0144com do\u00a01892 r., to jest do czasu wybudowania obecnego ko\u015bcio\u0142a.
\nW XVIII wieku Szczawnica by\u0142a \u015bwiadkiem wielu dzia\u0142a\u0144 wojennych, potyczek w kt\u00f3rych ucierpia\u0142a. W 1706 r. podczas wojny p\u00f3\u0142nocnej\u00a0toczy\u0142y si\u0119 tu walki mi\u0119dzy wojskami rosyjskimi a lud\u017ami starosty Lubomirskiego z Lubowli. W latach 1735-36 stacjonowali tu kozacy\u00a0przeciwni kr\u00f3lowi Stanis\u0142awowi Leszczy\u0144skiemu. W latach 1768-70 w okolicy walczyli Konfederaci Barscy pod dow\u00f3dztwem Beniowskiego.
\nW 1769 r. wojska austriackie zaj\u0119\u0142y Spisz i Ziemi\u0119 S\u0105deck\u0105 pod pretekstem obrony W\u0119gier przed zaraz\u0105. To by\u0142 w\u0142a\u015bciwie pocz\u0105tek\u00a0pierwszego rozbioru. \u00a0 \u00a0 Szczawnica nale\u017ca\u0142a do 1811 r. \u00a0do starostwa czorszty\u0144skiego, potem w\u0142adze austriackie zlikwidowa\u0142y starostwo i
\nprzej\u0119\u0142y nale\u017c\u0105ce do niego dobra. Potem obszar starostwa rozpad\u0142 si\u0119 na 3 „dominia” – szczawnickie, kro\u015bcie\u0144skie i czorszty\u0144skie a du\u017ca\u00a0cz\u0119\u015b\u0107 ziem szczawnickich przesz\u0142a w r\u0119ce ch\u0142opskie.
\nPrawdziwy rozw\u00f3j Szczawnicy zwi\u0105zany z leczniczymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami tutejszych w\u00f3d rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w XIX wieku. W 1810 r. dr Rhodius z\u00a0Krakowa dokona\u0142 pierwszej analizy szczawnickiej wody. Ok.1816 r. so\u0142tys J\u00f3zef Zachwieja wszed\u0142 w posiadanie \u017ar\u00f3d\u0142a jeszcze nie\u00a0maj\u0105cego nazwy. Na mocy umowy z Urz\u0119dem Kameralnym w Kamienicy m\u00f3g\u0142 nape\u0142nia\u0107 wod\u0105 butelki i wysy\u0142a\u0107 je w \u015bwiat. \u00a021 sierpnia 1820\u00a0r. Zachwieja zwany J\u00f3ziopankiem<\/em> sprzeda\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142o Janowi Kutscherze, kt\u00f3ry by\u0142 mieszczaninem ze Spiszu. On to rozpocz\u0105\u0142 wznoszenie\u00a0pierwszych, skromnych jeszcze, zabudowa\u0144 zdrojowych przy dolnym (p\u00f3\u017aniejszy Szymon) i g\u00f3rnym (p\u00f3\u017aniejsza J\u00f3zefina) \u017ar\u00f3dle, dom\u00f3w
\ndla kuracjuszy i tworzenie pierwszych za\u0142o\u017ce\u0144 dzisiejszego Parku G\u00f3rnego.
\nW 1828 r. szczawnickie ziemie naby\u0142a J\u00f3zefina Szalay, r\u00f3wnie\u017c uj\u0119cia wody oraz zdrojowe zabudowania sta\u0142y si\u0119 jej w\u0142asno\u015bci\u0105. Od tego\u00a0czasu datuje si\u0119 rozw\u00f3j miejscowo\u015bci, bowiem J\u00f3zefina i jej m\u0105\u017c Stefan zapragn\u0119li urz\u0105dzi\u0107 tu uzdrowisko na miar\u0119 s\u0142ynnych europejskich
\nkurort\u00f3w („bad\u00f3w”). Nadali swoje imiona g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142om. Natomiast prawdziwym, w\u0142a\u015bciwym tw\u00f3rc\u0105 uzdrowiska zosta\u0142 ich syn, J\u00f3zef Stefan Szalay, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 zarz\u0105dzanie uzdrowiskiem w 1839 r.<\/p>\n

\"Kaplica

Kaplica zdrojowa zbudowana przez J\u00f3zefa Szalaya w 1846 r., wewn\u0105trz znajduje si\u0119 obraz Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem p\u0119dzla samego Szalaya<\/p><\/div>\n

\"\"

Urocze schodki prowadz\u0105ce do „Hutnika”. Park G\u00f3rny<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Park G\u00f3rny, muszla koncertowa na placem Dietla<\/p><\/div>\n

\"\"

Muzyk „mieszkaj\u0105cy” na zawsze w pobli\u017cu muszli koncertowej<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Drugi muzyk<\/p><\/div>\n

\"\"

I jeszcze jeden, tym razem tr\u0119bacz<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Zamglony Park G\u00f3rny<\/p><\/div>\n

\"\"

Jedna z alejek Parku G\u00f3rnego wci\u0105\u017c we mgle<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Kaplica z innej perspektywy, za ni\u0105 widoczne budynki na pl. Dietla<\/p><\/div>\n

\"\"

Inna alejka<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Czy\u017c nie powinna si\u0119 tu przechadza\u0107 dama w d\u0142ugiej sukni?<\/p><\/div>\n

\"\"

Tutaj te\u017c dobrze by dama wygl\u0105da\u0142a, cho\u0107 latarnia mniej nastrojowa<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Pomnik po\u015bwi\u0119cony w\u0142a\u015bciwemu tw\u00f3rcy uzdrowiska J\u00f3zefowi Szalayowi<\/p><\/div>\n

\"\"

Koniec schod\u00f3w prowadz\u0105cych z Inhalatorium, potem zej\u015bcie w d\u00f3\u0142 na ul. Zdrojow\u0105<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"

Dworek Go\u015bcinny w nowej ods\u0142onie, odbudowany po po\u017carze, kt\u00f3ry w 1962 r. strawi\u0142 wszystko zostawiaj\u0105c jedynie fragment fundament\u00f3w<\/p><\/div>\n

\"\"

Na koniec dzisiejszego odcinka woda w fontannie na pl. Dietla<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Ci\u0105g dalszy historii Szczawnicy nast\u0105pi \ud83d\ude42 Informacje zaczerpn\u0119\u0142am z przewodnika „Szczawnica 2000 – informator turystyczny”, wydawn. „REWASZ”, Pruszk\u00f3w 2000<\/p>\n

<\/fb:like><\/div>
<\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wci\u0105\u017c jeszcze nie mog\u0119 my\u015bli oderwa\u0107 od mojego ukochanego miasteczka. Przegl\u0105dam zrobione zdj\u0119cia, kt\u00f3rych mamy mn\u00f3stwo od\u00a0pierwszego pobytu. Wida\u0107 jak ogromnie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 te same uwiecznione miejsca, jak Szczawnica zmieni\u0142a si\u0119 i wypi\u0119knia\u0142a. Nazwa miasteczka pochodzi zapewne od kwa\u015bnych \u017ar\u00f3de\u0142 … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,20],"tags":[],"class_list":["post-1940","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mysle-sobie","category-szczawnica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1940"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2138,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1940\/revisions\/2138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}