{"id":1792,"date":"2019-06-16T18:14:31","date_gmt":"2019-06-16T16:14:31","guid":{"rendered":"http:\/\/annapisze.art\/?p=1792"},"modified":"2019-11-09T22:05:44","modified_gmt":"2019-11-09T21:05:44","slug":"pani-lucyna-cwierczakiewiczowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annapisze.art\/?p=1792","title":{"rendered":"Pani Lucyna \u0106wierczakiewiczowa"},"content":{"rendered":"

pi\u0105tek, 14.06.2019
\nZastanawia\u0142am si\u0119 co zrobi\u0107 na obiad w taki upa\u0142. Konkretnie na sobot\u0119, bo wreszcie dzieciaki maj\u0105 dotrze\u0107 na wizyt\u0119 przek\u0142adan\u0105 kilkakrotnie. Mam nadziej\u0119, \u017ce jutro wreszcie na pewno przyjad\u0105, tak jak si\u0119 zarzekaj\u0105. Wymy\u015bli\u0142am, \u017ce przygotuj\u0119 ch\u0142odnik jagodowy. Co
\ndo tego \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci nie ma. Ale co potem? Gotowa\u0107, trzyma\u0107 w cieple czekaj\u0105c na nich, a najcz\u0119\u015bciej Calineczka \u015bpi d\u0142u\u017cej akurat wtedy albo co\u015b innego si\u0119 przytrafi… Ziemniaki si\u0119 rozgotuj\u0105 albo wystygn\u0105, reszt\u0119 przypal\u0119 na zmian\u0119 stawiaj\u0105c na p\u0142ycie i
\nzdejmuj\u0105c… Dosz\u0142am wi\u0119c do wniosku, \u017ce najprostszy b\u0119dzie beuf a’la anka, kt\u00f3ry Myszka zd\u0105\u017cy\u0142a „pozna\u0107”. Je\u015bli ry\u017c ugotuj\u0119 to dobrze, je\u015bli nie – b\u0119dzie z chlebem. Tym sposobem skupi\u0119 si\u0119 na jednym garnku a nie na kilku, no i \u017ar\u00f3d\u0142o ciep\u0142a b\u0119dzie tylko jedno, nie mn\u00f3stwo jednocze\u015bnie, co przy obecnie panuj\u0105cej temperaturze si\u0119 liczy.
\nSzukaj\u0105c kulinarnego natchnienia przypomnia\u0142am sobie pani\u0105 Lucyn\u0119 \u0106wierczakiewiczow\u0105 i oczywi\u015bcie si\u0119gn\u0119\u0142am po jej „365 obiad\u00f3w”. Czasem lubi\u0119 sobie poprzegl\u0105da\u0107 takie cude\u0144ka, poczyta\u0107 przepisy i za ka\u017cdym razem z zadziwienia wyj\u015b\u0107 nie mog\u0119 jak my\u015bmy si\u0119 zmienili. My – czyli ludzie, rodacy, konsumenci – w tym przypadku odno\u015bnie jedzenia. Zar\u00f3wno tego co jemy, jak jemy oraz ile jemy. Nie da si\u0119 por\u00f3wna\u0107 dzisiejszego \u015bniadania na przyk\u0142ad i tego posi\u0142ku z czas\u00f3w pani Lucyny, kt\u00f3ra by\u0142a swoistym dobrem narodowym, cudem
\nnatury, „bohaterk\u0105 polskiej kuchni” \ud83d\ude42
\nPierwsza jej ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 w 1858 roku pod tytu\u0142em „Jedyne praktyczne przepisy wszelkich zapas\u00f3w spi\u017carnianych oraz pieczenia ciast”, druga – owe\u00a0„365 obiad\u00f3w” – ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142o dzienne w 1860 roku i cieszy si\u0119 powodzeniem do tej pory!!! Niezwyk\u0142e, prawda?
\nTeraz pos\u0142u\u017c\u0119 si\u0119 cytatem wzi\u0119tym z „365 obiad\u00f3w” ze wst\u0119pem J. Kalkowskiego.
\n” Jej nast\u0119pne kilka ksi\u0105\u017cek dotyczy\u0142o gospodarstwa domowego. By\u0142y to: Podarunek \u015blubny. Kurs gospodarstwa miejskiego i wiejskiego dla kobiet<\/em> (1885 r.). Intencja przejrzysta – dokszta\u0142canie m\u0142odych ma\u0142\u017conek. Mia\u0142a w tej dziedzinie praktyczne do\u015bwiadczenia, prowadzi\u0142a bowiem przez pewien czas rodzaj szko\u0142y kucharskiej dla pa\u0144. Wydawa\u0142a te\u017c kalendarze Kol\u0119da dla gospody\u0144.<\/em> Kalendarz na rok<\/em>… . Pierwszy
\nw 1876 na rok 1877. Z innych ksi\u0105\u017cek Poradnik porz\u0105dku i r\u00f3\u017cnych nowo\u015bci gospodarczych<\/em> (1876 r .), Nauka robienia kwiat\u00f3w bez pomocy<\/em> nauczyciela<\/em> (1879 r.), Cokolwiek b\u0105d\u017a chcesz czy\u015bci\u0107 czyli porz\u0105dki domowe<\/em> (1887 r.), a tak\u017ce Listy humorystyczne w kwestii kulinarnej<\/em> (1900 r.).
\nWsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z warszawsk\u0105 pras\u0105. Przez 28 lat (do 1894) z „Bluszczem”, popularnym pismem dla kobiet. Do „Kuriera Warszawskiego” pisa\u0142a w sprawach gospodarskich, a nadto korespondencje z uzdrowisk”.
\nTu si\u0119 zatrzymam… \u00a0kto zgadnie?… \u00a0No w\u0142a\u015bnie, oczywisto\u015bci\u0105 jest przecie\u017c, \u017ce pani Lucyna z Bachman\u00f3w \u0106wierczakiewiczowa (1829- 1901) bawi\u0142a … \u00a0gdzie? W Szczawnicy przecie\u017c!
\nPojawi\u0142a si\u0119 w uzdrowisku w 1891 roku, w po\u0142owie miesi\u0105ca czerwca. Nie patyczkuj\u0105c si\u0119 skrytykowa\u0142a \u00f3wczesnego w\u0142a\u015bciciela i zarz\u0105dc\u0119, kt\u00f3rym by\u0142a Akademia Umiej\u0119tno\u015bci. Za to, \u017ce ma\u0142o kuracjuszy, \u017ce „dostanie si\u0119 tu jest ju\u017c uci\u0105\u017cliwe i kosztowne … mieszkania s\u0105 ciemne, \u017ale umeblowane, bez koniecznych ludzkich wyg\u00f3d i bardzo drogie … \u017ce most prowadz\u0105cy do najbardziej ucz\u0119szczanego Le\u015bnego Potoku stoi jak sta\u0142 odwiecznie, w\u0105ski i bezu\u017cyteczny, a przez kamienisty Dunajec o niebezpiecznym zje\u017adzie – trzeba si\u0119 jednokonnym w\u00f3zkiem, bez wci\u0119cia do wsiadania, dostawa\u0107 na drug\u0105 stron\u0119… \u017ce ogromny budynek wystawiony kiedy\u015b na kurhaus i teatr, stoi bezu\u017cytecznie… A jednak prywatne usi\u0142owania robi\u0105 co mog\u0105.” ( T.Bednarski. Spotkania w dawnej i niedawnej Szczawnicy). Pochwali\u0142a wi\u0119c sporo prywatnych kwater, tak\u017ce Zak\u0142ad Wodoleczniczy dra J\u00f3zefa Ko\u0142\u0105czkowskiego jako stoj\u0105cy na europejskim poziomie. Ubolewa\u0142a nad miernym
\nwykorzystaniem niezwyk\u0142o\u015bci uzdrowiska, tak korzystnego dla poprawy zdrowia ludzkiego ze wzgl\u0119du na klimat, wody mineralne lecznicze oraz po\u0142o\u017cenie zach\u0119caj\u0105ce do spacer\u00f3w i wycieczek po Pieninach. Podoba\u0142a jej si\u0119 dba\u0142o\u015b\u0107 o ziele\u0144 w samej Szczawnicy: „…r\u00f3\u017ce
\nwystawowe i kwiaty cudowne na ka\u017cdem miejscu zachwycaj\u0105 oko…”. Usilnie postulowa\u0142a zmian\u0119 w\u0142a\u015bciciela na takiego, kt\u00f3ry umia\u0142by wykorzysta\u0107 wszelkie atuty miejscowo\u015bci i stworzy\u0107 zdrojowisko z prawdziwego zdarzenia. Pani Lucyna nie doczeka\u0142a wykupu uzdrowiska przez Adama Stadnickiego w 1909 roku, kt\u00f3ry uczyni\u0142 ze Szczawnicy prawdziwy kurort s\u0142yn\u0105cy jako Per\u0142a Pienin.
\nNo i czy mo\u017ce by\u0107 pi\u0119knie bez Szczawnicy w moim \u015bwiecie? Nie mo\u017ce!!!
\nAha, pani Lucyna pochwali\u0142a te\u017c stron\u0119 gastronomiczn\u0105, szczeg\u00f3lnie pierogi w restauracji Oleksego (nie, nie tego od „j\u00f3ziolenia”, to by\u0142o wiek przed nim, a nazwisko spotykane w okolicy). Skojarzy\u0142am, \u017ce w rewolucjach szczawnickich Magda Gessler w lokalu „U Zosi” te\u017c na pierogi po\u0142o\u017cy\u0142a nacisk. S\u0142ysza\u0142am okre\u015blenie, \u017ce pani Lucyna to \u00f3wczesna Magda Gessler. Na pewno \u0142\u0105czy panie znajomo\u015b\u0107 \u017cycia od strony kuchni \ud83d\ude42
\nPani\u0105 Lucyn\u0119 zna\u0142a ca\u0142a Warszawa, ba, ca\u0142a Polska przecie\u017c (pod zaborami) od kiedy jej porady w kwestii gotowania, produkt\u00f3w, porz\u0105dku w domu, ubioru, higieny itp. sta\u0142y si\u0119 niezb\u0119dnymi \u00f3wczesnym paniom domu. Bywa\u0142a gdzie wypada\u0142o bywa\u0107, przemieszcza\u0142a si\u0119 wci\u0105\u017c przez ca\u0142e miasto cho\u0107 z powodu olbrzymiej tuszy mia\u0142a problem z chodzeniem po schodach, by\u0142a wi\u0119c na pi\u0119tro wnoszona przez dw\u00f3ch silnych m\u0119\u017cczyzn. Nic dziwnego, \u017ce tak przyby\u0142a na wadze albowiem wszystkie przepisy podane najpierw sama wypr\u00f3bowywa\u0142a aby mie\u0107 pewno\u015b\u0107 co do jako\u015bci i smaku potrawy. Bez jej niesamowitej osobowo\u015bci, znacznej postaci i nieprzeci\u0119tnej wiedzy oraz inteligencji Warszawa XIX wieku wygl\u0105da\u0142aby mniej malowniczo i kolorowo (mimo noszonych g\u0142\u00f3wnie stonowanych w kolorze sukien) \ud83d\ude42
\nZako\u0144cz\u0119 cytatem wzi\u0119tym z „365 obiad\u00f3w” opracowanych przez Jana Kalkowskiego. My\u015bl zawart\u0105 w przytoczonym poni\u017cej cytacie uwa\u017cam za niezwykle trafn\u0105 \ud83d\ude42
\n„Przyjemno\u015b\u0107 jedzenia jest w\u0142a\u015bciw\u0105 wszelkiemu wiekowi; wszelkim stanowiskom, wszelkim narodom, jest codzienn\u0105 i nieustaj\u0105c\u0105. \u0141\u0105czy si\u0119 z wszelkimi innymi przyjemno\u015bciami, a zostaje ostatni\u0105, aby nas pocieszy\u0107 po stracie innych”<\/strong>. Brillat-Savarin „Fizjologia smaku”. \u00a0Czy\u017c tak nie jest? \ud83d\ude42<\/p>\n

Mam w domu –
\nLucyna \u0106wieczakiewiczowa. 365 obiad\u00f3w – wed\u0142ug wydania XXIII opracowa\u0142 do druku, poprzedzi\u0142 wst\u0119pem i zaopatrzy\u0142 w s\u0142owniczek Jan Kalkowski, KAW, Krak\u00f3w 1985,
\nWanda Jackowska. Perfekcyjny poradnik pani domu. Kuchnia i porady Lucyny \u0106wierczakiewiczowej, GWFoksal, Warszawa ?,
\nTadeusz Z. Bednarski. Spotkania w dawnej i niedawnej Szczawnicy, Wydawn. astraia, Krak\u00f3w 2012,
\nZ nich to w\u0142a\u015bnie korzysta\u0142am podczas pisania a tak\u017ce korzystam w \u017cyciu codziennym. Mog\u0119 poleci\u0107 z czystym sumieniem osobom lubi\u0105cym kulinaria.
\nniedziela, 16.06.
\nZaj\u0119\u0142am si\u0119 pani\u0105 Lucyn\u0105 i zapomnia\u0142am od czego zacz\u0119\u0142am \ud83d\ude09 Dzieci by\u0142y, Calineczka bawi\u0142a si\u0119 r\u00f3\u017cd\u017ck\u0105 czarodziejsk\u0105 od Myszki. Myszko, jeszcze raz dzi\u0119kujemy!!! Konik na biegunach by\u0142 na tapecie oraz ca\u0142e otoczenie bo malutka dama wci\u0105\u017c ruchliw\u0105 jest os\u00f3bk\u0105 i w
\njednym miejscu przebywa tylko wtedy, kiedy \u015bpi \ud83d\ude42 Oczywi\u015bcie jest cudowna \ud83d\ude42<\/p>\n

\"\"

Odbudowany po po\u017carze Dworzec Go\u015bcinny w Szczawnicy, „ogromny budynek wystawiony kiedy\u015b na kurhaus i teatr” – jak pisa\u0142a pani Lucyna<\/p><\/div>\n

\"\"

Inne uj\u0119cie<\/p><\/div>\n

\"\"

Park Dolny w Szczawnicy, sztuczna grota upami\u0119tniaj\u0105ca marsza\u0142ka Sejmu Galicyjskiego Miko\u0142aja Zyblikiewicza, po prawej stronie znajdowa\u0142 si\u0119 Zak\u0142ad Wodoleczniczy dr J.Ko\u0142\u0105czkowskiego<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

<\/fb:like><\/div>
<\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

pi\u0105tek, 14.06.2019 Zastanawia\u0142am si\u0119 co zrobi\u0107 na obiad w taki upa\u0142. Konkretnie na sobot\u0119, bo wreszcie dzieciaki maj\u0105 dotrze\u0107 na wizyt\u0119 przek\u0142adan\u0105 kilkakrotnie. Mam nadziej\u0119, \u017ce jutro wreszcie na pewno przyjad\u0105, tak jak si\u0119 zarzekaj\u0105. Wymy\u015bli\u0142am, \u017ce przygotuj\u0119 ch\u0142odnik jagodowy. … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,8,20],"tags":[],"class_list":["post-1792","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kuchennie-i-smacznie","category-mysle-sobie","category-szczawnica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1792"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1795,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1792\/revisions\/1795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annapisze.art\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}