W sobotni letni poranek tramwaj, kt\u00f3rym codziennie je\u017adzi\u0142am do pracy, by\u0142 prawie pusty. Poza mn\u0105 siedzia\u0142y trzy osoby. Jedna\u00a0 z walizk\u0105, wi\u0119c wyra\u017anie udaj\u0105ca si\u0119 w podr\u00f3\u017c oraz \u00a0dwie w tak zwanym wieku produkcyjnym, zaspane i z\u0142e, \u017ce akurat wypad\u0142a robocza sobota, zwana powszechnie pracuj\u0105c\u0105 i trzeba by\u0142o wstawa\u0107, podczas gdy reszta rodziny spa\u0142a w najlepsze. Dzieci nie by\u0142o jeszcze nigdzie wida\u0107, chocia\u017c w tym roku wielu rodzin nie sta\u0107 na wys\u0142anie ich na wakacje. Spa\u0142y odreagowuj\u0105c rok szkolny.<\/p>\n
Na przystanku ko\u0142o Dworca Po\u0142udniowego wsiad\u0142a starsza kobieta z r\u00f3wnie starszym pieskiem na smyczy. Wygl\u0105da\u0142 jakby mia\u0142 tyle lat co opiekunka. Wesz\u0142a do wagonu, rozejrza\u0142a si\u0119, przydrepta\u0142a i usiad\u0142a naprzeciw mnie. Przygl\u0105da\u0142a mi si\u0119 natarczywie. Usi\u0142owa\u0142am skupi\u0107 uwag\u0119 na wszystkim, co si\u0119 znajdowa\u0142o za oknem byle tylko nie dotkn\u0105\u0107 jej wzrokiem. Nie znosz\u0119 rozm\u00f3w z obcymi lud\u017ami w \u015brodkach lokomocji\u00a0 czy przed gabinetem lekarskim. S\u0105 to dla mnie rzadkie chwile ciszy i spokoju, m\u00f3j czas, mo\u017cliwo\u015b\u0107 zajrzenia do w\u0142asnego wn\u0119trza, uporz\u0105dkowania my\u015bli. Tym razem nie uda\u0142o mi si\u0119. Jej wola nawi\u0105zania kontaktu by\u0142a silniejsza od mojej woli zachowania oboj\u0119tno\u015bci.<\/p>\n
Przesun\u0119\u0142a r\u0119k\u0105 po lichych, siwych w\u0142osach splecionych w cienki warkoczyk zawini\u0119ty w ma\u0142y koczek z ty\u0142u g\u0142owy. Spad\u0142 na mnie potok s\u0142\u00f3w nie do zatrzymania. Zreszt\u0105, ju\u017c nie chcia\u0142am go zatrzymywa\u0107, czu\u0142am, \u017ce by\u0142oby to pod\u0142e i nieludzkie.<\/p>\n
– Jad\u0119 do wnuczki przewietrzy\u0107 mieszkanie. Kwiatki usch\u0142y to wyrzuci\u0142am. Nie mog\u0142am je\u017adzi\u0107 cz\u0119sto, bo chorowa\u0142am, to usch\u0142y. Z Pere\u0142k\u0105, z t\u0105 suczk\u0105 \u2013 wskaza\u0142a na psink\u0119 –\u00a0 wychodzi\u0142a s\u0105siadka, ale nie mog\u0142am jej przecie\u017c da\u0107 kluczy do mieszkania ma\u0142ej, prawda? \u2013 szuka\u0142a potwierdzenia w moich oczach. \u2013 No to kwiatki usch\u0142y. Ja lubi\u0119 sobie porozmawia\u0107 z tak\u0105 mi\u0142\u0105 pani\u0105 \u2013 u\u015bmiechn\u0119\u0142a si\u0119 do mnie. \u2013 Nie mam do kogo g\u0119by otworzy\u0107, tylko do Pere\u0142ki gadam. Czasem wychodzimy razem na przystanek. Usi\u0105d\u0119 sobie na \u0142aweczce pod daszkiem i popatrz\u0119 na ludzi. Takie teraz r\u00f3\u017cne cudaki chodz\u0105 po ulicy. Wszystkim si\u0119 gdzie\u015b spieszy, nikt si\u0119 nie zatrzyma, \u017ceby porozmawia\u0107 ze star\u0105 kobiet\u0105. Nie przeszkadzam pani?<\/p>\n
– Nie, sk\u0105d\u017ce znowu \u2013 odpar\u0142am wczuwaj\u0105c si\u0119 ca\u0142\u0105 dusz\u0105 w jej samotno\u015b\u0107 dzielon\u0105 z Pere\u0142k\u0105, jedyn\u0105 blisk\u0105 istot\u0105.<\/p>\n
– To dobrze. Bo nieraz wydaje mi si\u0119, \u017ce kobieta mi\u0142a i do niej zagadam, a ta na mnie spojrzy jak na \u017cmij\u0119. Od razu si\u0119 smutno cz\u0142owiekowi robi. Pani jest dobra, to ja pani zdrowia i d\u0142ugiego \u017cycia z serca \u017cycz\u0119, b\u0119d\u0119 si\u0119 za pani\u0105 modli\u0107. Za wszystkich si\u0119 modl\u0119.\u00a0 Za m\u0119\u017ca, nieboszczyka mojego, co go Niemcy do obozu wzi\u0119li i zatracili. A ja wtedy z male\u0144k\u0105 dziecin\u0105 sama zosta\u0142am. Pan B\u00f3g dopom\u00f3g\u0142, c\u00f3rk\u0119 wychowa\u0142am, wykszta\u0142ci\u0142am, za m\u0105\u017c wyda\u0142am. Ale to ostatnie \u017ale posz\u0142o. Zi\u0119\u0107 rozpi\u0142 si\u0119, rozesz\u0142a si\u0119 z nim c\u00f3rka, sama wnuczk\u0119 chowa\u0142a. Jak ja j\u0105. Ale ja jestem silna, sprzed pierwszej wojny jeszcze, to poradzi\u0142am. Ona biedna by\u0142a, chudziutka, chorowita i ambitna taka, \u017ce jak si\u0119 teraz wszystko poprzeinacza\u0142o i kobiety z pracy pozwalniali, to jej serce nie wytrzyma\u0142o. A taka dobra by\u0142a dziewczynka, nigdy nic z\u0142ego ludziom nie zrobi\u0142a, zawsze cicha i spokojna, dlatego umar\u0142a.\u00a0 \u017beby jaka lafirynda to by we wszystkie dostatki op\u0142ywa\u0142a. Dlaczego tak jest?<\/p>\n
Patrzy\u0142a na mnie za\u0142zawionymi oczyma, kt\u00f3re dawno temu musia\u0142y mie\u0107 kolor lazurowego nieba.<\/p>\n
– Zosta\u0142a mi wnusia do chowania. Ju\u017c dow\u00f3d ma, szko\u0142\u0119 sko\u0144czy\u0142a. Pojecha\u0142a do Niemiec szuka\u0107 pracy. T\u0142umaczy\u0142am, \u017ce to wstyd dla Polki, jakby ju\u017c u nas nie by\u0142o co robi\u0107. Ale si\u0119 ze mnie \u015bmia\u0142a. M\u00f3wi\u0142am: dziecko, twojego dziadka hitlery zatraci\u0142y a ty dobrowolnie do nich na roboty jedziesz? Powiedzia\u0142a, \u017ce teraz s\u0105 inne czasy a ja \u017cyj\u0119 przesz\u0142o\u015bci\u0105. I, \u017ce w Polsce to wszyscy tak babrz\u0105 si\u0119 w tej przesz\u0142o\u015bci zamiast i\u015b\u0107 do przodu. A nie widz\u0105 dalej jak czubek w\u0142asnego nosa.<\/p>\n
– Hm, co\u015b w tym jest \u2013 mrukn\u0119\u0142am.<\/p>\n
– Pisa\u0142a, \u017ce znalaz\u0142a prac\u0119 i \u017ce jej dobrze. Jak zarobi to we\u017amie mnie do siebie. Ale jak to: do siebie? Jak\u017ce ja bym mia\u0142a w\u0142asny kraj opuszcza\u0107? M\u0142odzi maj\u0105 pstro w g\u0142owie to mog\u0105 ple\u015b\u0107 androny. Ale ja stara jestem, nie rusz\u0119 si\u0119 st\u0105d. Czekam na ni\u0105, p\u0142ac\u0119 z renty za mieszkanie. Przecie\u017c nie mo\u017ce tam zosta\u0107 na zawsze. Wr\u00f3ci, prawda?<\/p>\n
Co\u015b mnie \u015bcisn\u0119\u0142o za gard\u0142o, wi\u0119c tylko kiwn\u0119\u0142am g\u0142ow\u0105.<\/p>\n
– Dzi\u0119kuj\u0119 pani bardzo za rozmow\u0119. Chod\u017a, Pere\u0142ka, wysiadamy.\u00a0 Jak pani my\u015bli? Na pewno wr\u00f3ci, prawda, bo jak\u017ceby nie?<\/p>\n
Ze star\u0105 Pere\u0142k\u0105 na smyczy podrepta\u0142a do wyj\u015bcia, na przystanku pog\u0142aska\u0142a suczk\u0119 po g\u0142owie. Tramwaj ruszy\u0142 i znikn\u0119\u0142y mi z oczu.<\/p>\n
A.Z.1992\/8.01.2019<\/p>\n
\n- urszula97<\/a>